Vier stappen gespreksmodel

Het vier stappen gespreksmodel heeft een aantal stappen die ervoor zorgen dat zoveel mogelijk invalshoeken worden verzameld, ook het minderheidsstandpunt. Vervolgens wordt de minderheidsstem gehoord en toegevoegd aan het meerderheidsbesluit. In dit gespreksmodel gaan we actief op zoek naar het afwijkende standpunt. Actief, omdat het afwijkende standpunt meestal wordt weggemoffeld, niet gehoord, of niet wordt geuit. We doen dit omdat er wijsheid schuilt achter het afwijkende standpunt dat de moeite waard is voor de groep en voor de kwaliteit van de besluitvorming. Vervolgens verspreiden we het afwijkende standpunt zodat we voorkomen dat iemand alleen komt te staan. Meestal zijn er meerdere mensen die zich kunnen vinden in een afwijkend standpunt of iets dat daarop lijkt, vaak durven mensen dit niet te zeggen. Met stap drie stimuleer je dat mensen zich echt uitspreken en opkomen voor wat ze eigenlijk vinden. Na stap drie kun je, als er een aantal voorstellen liggen, stemmen door je hand op te steken. Maar je kunt ook enkel de eerste drie stappen gebruiken, bijvoorbeeld bij een brainstorm. Stem je en is er een minderheid die niet mee kan gaan in het voorstel? Dan vraag je hen wat ze nodig hebben om met het meerderheidsbesluit. Deze wijsheid voeg je toe en je stemt opnieuw. Kom je er na drie maal stemmen niet uit? Dan spelt er waarschijnlijk meer in de onderstroom en moet je daarmee aan de slag: de zogenaamde ‘stap 5’ in Deep Democracy, ‘Het niet gevoerde Gesprek’.

Het model ziet er als volgt uit:

  1. Verzamel alle invalshoeken
  2. Ga actief op zoek naar het afwijkende standpunt
  3. Verspreid het afwijkende standpunt Stem
  4. Vraag de minderheid wat ervoor nodig is om mee te gaan met het meerderheidsbesluit.

Voeg de minderheidsstam toe aan het meerderheidsbesluit en stem opnieuw tot iedereen het unaniem eens is met het besluit.

Het faciliteren van dit model vereist een open en neutrale houding. Als facilitator heb je geen belang bij de uitkomst van een besluit en geen eigen mening. Een andere skill die je nodig hebt is compassie: alles mag er zijn. En het vereist een veilige omgeving. In een onveilig klimaat zal de facilitator eerst moeten werken aan veiligheid in de groep.