Vraag van de maand: Hoe zit het met neutraliteit van de leider in Deep Democracy?

Ik heb al een leiderschapstraject achter de rug waar verschillende principes van deep democracy terug zijn gekomen (check-in, check-out, chasing the ‘no’, 4 staps gesprek, gouden pijlen…). De basis zit er dus wel in, maar ik worstel vooral met het houden van een neutrale rol in meetings, terwijl ik ook deel ben van het team. Ik moet zowel faciliteren in de discussie, maar ben inhoudelijk ook lid van het team en directeur van de organisatie.

T.


Beste T,

Neutraliteit is inderdaad een belangrijke metaskill als we echt de wijsheid uit de ‘nee’ willen halen en het menen met een participatieve vorm van leiderschap. En neutraliteit is uitdagender voor een leider dan voor een facilitator. Als facilitator heb ik geen belang bij de uitkomst van een besluitvormingsproces. Ik ga de organisatie in en uit en mijn grootste belang – en waar mijn verlies van neutraliteit op zit – is of ik die dag alle stemmen heb gehoord. 

Maar als leider is dit anders! Een leider is nooit neutraal en heeft altijd een belang. Vandaar dat we in Deep Democracy leiders leren de neutraliteitsdans te doen. Dat betekent dat er momenten zijn in de besluitvorming dat je wel degelijk kleur bekent en andere momenten dat je open luistert naar alle perspectieven. Om dit voor jezelf iets te vergemakkelijken, heb ik twee tips. 

Tip 1: ga eerst! Zeg eerst jouw mening, idee of voorstel en open dan het gesprek waarin je gaat luisteren. Markeer die overgang voor jezelf (en evt. voor anderen) door letterlijk op het puntje van je stoel te gaan zitten als je jouw stem laat horen en achteruit te gaan zitten om een overzicht te hebben op alle andere stemmen. Dat is in het begin niet zo evident zeker niet als medewerkers dit niet van jou gewoon zijn. Het zal wat tijd vragen voor er vertrouwen groeit dat het oké is om ‘nee’ te zeggen. 

Tip 2: zoek een manier om op spannende momenten je neutraliteit terug te krijgen. Voor sommige mensen helpt het om even bewust adem te halen. Voor anderen om hun voeten stevig op de grond te zetten. Voor nog anderen om een beeld op te roepen dat je associeert met neutraal zijn. Zoek naar iets wat je in het moment kan doen en waarbij je present kan blijven.En tot slot nog een element in dit antwoord: bij een leider spelen eigenlijk twee metaskills samen een belangrijke rol: neutraliteit en helderheid. Met die laatste bedoelen we dat je heel goed moet weten en duidelijk moet aansturen op waar je vertrekt in het besluitvormingsproces. Niets zo ontmoedigend als een participatief proces opzetten rond iets dat eigenlijk al lang beklonken is. Meer hierover in een volgende Q&A of kom naar onze eerste editie van de training ‘Deep Democracy voor leiders‘ op 15 en 16/01/2020.

Vraag van de maand: Hoe zit het met concreetheid in Deep Democracy?

Ik heb na de Level 1 al heel wat kunnen oefenen met het materiaal van Deep Democracy. Wat me opviel in een besluitvormingsprocedure die ik begeleidde, is dat de voorstellen ontbreken aan concreetheid. Ik ben opgeleid in het concreet maken: doorvragen tot het scherp en helder is. Dit mis ik op dit moment in deze aanpak. 

Een voorbeeld: bij het beslissen of we een methodiek gingen toepassen in onze eigen werking of niet kwamen wel voorstellen maar die waren van abstracte aard. Bij het stemmen zorgde dit voor ongenoegen omdat we er allemaal iets anders onder verstonden. Hierdoor zijn we uiteindelijk niet uit de discussie geraakt. Had doorvragen en concretiseren van de voorstellen niet kunnen helpen om tot common understanding te komen i.p.v. aannames? En tot een sneller besluit?

Hoe zit het met concreetheid in jullie aanpak? Als het gaat over ‘Wat heb je nodig?’ heb ik jullie hier sterk op weten doorvragen, maar verder is het me minder opgevallen. Klopt dit?

T. 


Beste T., 

Fijn dat je er zo mee aan de slag bent!

We zetten met Deep Democracy inderdaad minder in op doorvragen, omdat dit ook al een oordeel in zich kan houden. Maar als facilitator kan je ook zaken verhelderen, de verwarrende communicatie eruit halen bv. van generalisaties naar concreetheid toe werken.

Of je kan vanuit een expertrol wel zeggen: “Deze voorstellen missen aan concreetheid. Wie herkent dit?” Dan gaat de groep meestal zelf wel aan het werk.

Of je kan neutraler een weerbericht geven over wat er zich afspeelt, bv.: “Er is ongenoegen, verwarring. We hebben wel ideeën nog geen voorstellen,…” En dan vragen of ze dit herkennen, wachten en kijken of er iemand opstaat die zegt: “We moeten het concreter maken”. En dan kan je hen wel helpen natuurlijk, ook met alle technieken die jij al leerde.

Belangrijke voor jou is dus of je er met een pure facilitatierol of ook als consultant/expert zit. 

Gisteren was ik facilitator in een teamcoaching en heb ik na een debat en oogsten van graantjes van wijsheid een aanvullende techniek gebruikt om tot voorstellen te komen. Deep Democracy leent zich uitstekend om te combineren met andere methodes, zolang je de filosofie respecteert: de wijsheid zit in de groep!

Fanny